Τα βιολογικά καύσιμα (βιοκαύσιμα) είναι οποιαδήποτε καύσιμα που παράγονται από οργανισμούς που πρόσφατα διαβίωσαν ή τα μεταβολικά υποπροϊόντα τους. Είναι μια ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, αντίθετα από άλλους φυσικούς πόρους όπως το πετρέλαιο, τον άνθρακα και τα πυρηνικά καύσιμα.
Μια άλλη προσέγγιση είναι η εξής: βιοκαύσιμα είναι οποιαδήποτε καύσιμα με ένα 80% κατά ελάχιστο περιεχόμενο από τον όγκο των υλικών τους να προέρχονται από ζωντανούς οργανισμούς που συγκομίζονται μέσα στα δέκα έτη από την κατασκευή τους.
Όπως ο άνθρακας και το πετρέλαιο, έτσι και η βιομάζα είναι μια μορφή αποθηκευμένης ηλιακής ενέργειας. Η ενέργεια του ήλιου "συλλαμβάνεται" μέσω της διαδικασίας της φωτοσύνθεσης στην ανάπτυξη των οργανισμών. Ένα βασικό πλεονέκτημα των βιολογικών καυσίμων σε σύγκριση με τους περισσότερους άλλους τύπους καυσίμων είναι ότι αυτά είναι βιοδιασπάσιμα, και έτσι σχετικά αβλαβή στο περιβάλλον.
Ειδικότερα, η βιομάζα για ενεργειακούς σκοπούς, περιλαμβάνει κάθε τύπο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή στερεών, υγρών ή και αέριων καυσίμων.
Η βιομάζα είναι μία από τις πιο ήπιες μορφές ενέργειας, ανεξάντλητη κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις και φιλική προς το περιβάλλον. Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι ότι πρόκειται για ένα καθαρά φυσικό προϊόν.
Τα πλεονεκτήματα της ενεργειακής αξιοποίησης της βιομάζας:
- Περιορισμό εισαγωγών ορυκτών καυσίμων
- Εξασφάλιση εργασίας και συγκράτηση πληθυσμών στις αγροτικές περιοχές
- Περιορισμό των εκπομπών SO2-όξινη βροχή
- Περιορισμό των εκπομπών CO2-φαινόμενο θερμοκηπίου
Το βασικό πλεονέκτημα των εφαρμογών βιομάζας, σε σχέση με τα συμβατικά καύσιμα (πετρέλαιο, αέριο), πέραν του ανανεώσιμου χαρακτήρα τους, είναι πως είναι «ουδέτερες» ως προς τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2), δε συμβάλλουν δηλαδή στην αποσταθεροποίηση του κλίματος, μιας και οι όποιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την καύση της βιομάζας «ισοσκελίζονται» από ισοδύναμες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα που απορροφήθηκαν από τα φυτά στη διάρκεια της ζωής τους.
Στον παρακάτω πίνακα βλέπουμε την εκπομπή του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) περιλαμβάνοντας στα στατιστικά στοιχεία και την διαδικασία παραγωγής του κάθε καυσίμου και συστήματος, είναι ξεκάθαρο ότι τα pellets έχουν την μικρότερη εκπομπή CO2.
Εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα (CO2), για κάθε είδος καυσίμου
Η βιομάζα αποτελεί ένα από τα πλέον υποσχόμενα ενεργειακά αποθέματα της γης. Ενεργειακές καλλιέργειες αλλά και ανεκμετάλλευτα γεωργικά υπολείμματα, απόβλητα κτηνοτροφικών μονάδων, δασικά υπολείμματα κ.ά. μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ενέργειας.